Mens en natuur · voortgezet onderwijs

Kerndoel 30: De leerling toont inzicht in en experimenteert met natuurkundige verschijnselen en technische systemen

De leerling toont inzicht in en experimenteert met natuurkundige verschijnselen en technische systemen.

4 onderdelen, 22 uitwerkingen · domein Natuurkundige verschijnselen en technische systemen

30-A

Technische systemen

De leerling toont inzicht in en experimenteert met voorwerpen en technische systemen.

  1. 30-A-1

    Constructie-, energie-, communicatie-, meet-, regel-, productie- en transportsystemen.

  2. 30-A-2

    Verkennen hoe een voorwerp werkt en geconstrueerd is: functie, eigenschappen en onderliggende mechanismen.

  3. 30-A-3

    Maken van werkende analoge en digitale 2D- en 3D-modellen in een ontwerpproces.

  4. 30-A-4

    Toepassen van krachtenverdeling, bewegingsprincipes en overbrengingsprincipes.

  5. 30-A-5

    Experimenteren met ontwerpen, maken en repareren.

30-B

Krachten

De leerling toont inzicht in en experimenteert met krachten en beweging.

  1. 30-B-1

    Zwaartekracht, trekkracht, duwkracht en wrijvingskracht.

  2. 30-B-2

    Verbanden leggen tussen krachten op een voorwerp, en verandering in beweging en snelheid van dat voorwerp.

  3. 30-B-3

    Experimenteren met krachten in de constructie.

  4. 30-B-4

    Beschrijven hoe natuurlijke fenomenen krachten uitoefenen op constructies en welke effecten die krachten hebben op constructies.

  5. 30-B-5

    Rekenen aan eenparige bewegingen met de grootheden plaats, snelheid en tijd.

  6. 30-B-6

    Normaalkracht, magnetische kracht, elektrostatische kracht, en veerkracht.

    havo/vwo

30-C

Energie

De leerling toont inzicht in elektrische schakelingen en energiesystemen, en experimenteert met elektrische schakelingen.

  1. 30-C-1

    Onderscheiden van verschillende energievormen in een systeem.

  2. 30-C-2

    Beschrijven hoe elektrische energie en warmte kunnen worden opgewekt, omgezet, getransporteerd en opgeslagen.

  3. 30-C-3

    Experimenteren met serie- en parallelschakelingen.

  4. 30-C-4

    Beschrijven van relaties tussen typen energiebronnen, -transport en -behoeften op het stroomnet.

  5. 30-C-5

    Rekenen met behulp van de grootheden stroomsterkte, spanning, weerstand, vermogen en tijd.

  6. 30-C-6

    Verbanden leggen tussen energieopwekking en -gebruik en de planetaire grenzen.

    havo/vwo

30-D

Licht

havo/vwo

De leerling verklaart optische verschijnselen vanuit eigenschappen van licht.

  1. 30-D-1

    Toepassen van de eigenschap dat licht van richting verandert bij overgang van het ene naar het andere materiaal.

    havo/vwo

  2. 30-D-2

    Onderzoeken hoe beeldvorming met spiegels en lenzen tot stand komt.

    havo/vwo

  3. 30-D-3

    Schematisch weergeven van stralengang bij spiegels en lenzen.

    havo/vwo

  4. 30-D-4

    Toepassen van het gegeven dat licht van verschillende golflengtes bij verschillende materialen in verschillende mate wordt geabsorbeerd, gereflecteerd en doorgelaten.

    havo/vwo

  5. 30-D-5

    Beschrijven dat geometrische optica niet alle optische verschijnselen kan uitleggen.

    havo/vwo

Zoek je Mens en natuur voor het primair onderwijs? Bekijk kerndoel 29 t/m 32 van het primair onderwijs.

Bron: SLO, Kerndoelen voortgezet onderwijs (2026, derde druk). Wij nemen de tekst ongewijzigd over. Laatst gecontroleerd op 17 augustus 2026.

Veelgestelde vragen

Wat houdt kerndoel 30 in?
Kerndoel 30 van het voortgezet onderwijs luidt: "De leerling toont inzicht in en experimenteert met natuurkundige verschijnselen en technische systemen." Dit kerndoel is uitgewerkt in 4 onderdelen en 22 uitwerkingen die beschrijven wat dat concreet inhoudt.
Uit welke onderdelen bestaat kerndoel 30?
Kerndoel 30 bestaat uit 4 onderdelen: 30-A (Technische systemen), 30-B (Krachten), 30-C (Energie) en 30-D (Licht). Samen bevatten die 22 uitwerkingen.
Bij welk leergebied hoort kerndoel 30?
Kerndoel 30 hoort bij het leergebied Mens en natuur in het voortgezet onderwijs.
Wanneer gaat kerndoel 30 in?
De vernieuwde kerndoelen voor dit leergebied gaan naar verwachting in op 1 augustus 2027, een jaar na Nederlands en rekenen en wiskunde. Dat is de beoogde inwerkingtreding; die hangt nog af van de wetgevingsprocedure.