Mens en maatschappij · voortgezet onderwijs

Kerndoel 28: De leerling onderzoekt hoe mensen met elkaar samenleven

De leerling onderzoekt hoe mensen samenleven.

4 onderdelen, 20 uitwerkingen · domein Mens en samenleving

28-A

Samenleving

De leerling beschrijft de samenleving als sociaal systeem.

  1. 28-A-1

    Beschrijven welke vormen van interactie tussen individuen, groepen en instituties de samenleving in stand kunnen houden.

  2. 28-A-2

    Beschrijven hoe tegengestelde waarden en belangen kunnen leiden tot spanning, conflict en verandering.

  3. 28-A-3

    Beschrijven hoe overheden en instituties op verschillende schaalniveaus gericht zijn op het in stand houden van de samenleving.

  4. 28-A-4

    Inventariseren hoe groepen verschillend kunnen omgaan met maatschappelijke vraagstukken.

28-B

Invloed en macht

De leerling toont inzicht in de werking en de gevolgen van invloed en macht in de samenleving.

  1. 28-B-1

    Analyseren hoe macht binnen verschillende staatsvormen wordt uitgeoefend en welke invloed burgers uitoefenen op besluitvorming.

  2. 28-B-2

    Beschrijven hoe overheden in het Koninkrijk der Nederlanden en de Europese Unie besluiten nemen, uitvoeren en er toezicht op houden.

  3. 28-B-3

    Analyseren hoe bedrijven en (sociale) media de meningen en het gedrag van mensen beïnvloeden.

  4. 28-B-4

    Beschrijven hoe culturele waarden en rolpatronen het gedrag van mensen beïnvloeden.

  5. 28-B-5

    Beschrijven hoe macht kan leiden tot onderdrukking van mensen en groepen en hoe mensen en groepen zich hiertegen kunnen verzetten.

28-C

Diversiteit

De leerling toont inzicht in hoe mensen omgaan met diversiteit in de samenleving.

  1. 28-C-1

    Analyseren van diversiteit in de samenleving op het gebied van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, afkomst, geslacht, handicap en seksuele gerichtheid.

  2. 28-C-2

    Analyseren van diversiteit in de samenleving op het gebied van lichamelijke en cognitieve mogelijkheden, sociaaleconomische status, cultuur en taal.

  3. 28-C-3

    Verbanden leggen tussen de zichtbaarheid en de mate van acceptatie van diversiteit in de leefomgeving.

  4. 28-C-4

    Verklaren waarom tolerantie mogelijkheden biedt om met diversiteit om te gaan.

  5. 28-C-5

    Beschrijven hoe stereotypering, vooroordelen, racisme en discriminatie leiden tot uitsluiting van mensen en groepen.

  6. 28-C-6

    Beschrijven hoe mensen inclusie vormgeven.

28-D

Sociale omgeving

De school draagt bij aan de sociale en emotionele ontwikkeling van leerlingen en bevordert respectvolle omgang met anderen.

  1. 28-D-1

    Aandacht schenken aan emoties en het omgaan met emoties.

  2. 28-D-2

    Bespreekbaar maken van wensen, grenzen, mogelijkheden en beperkingen.

  3. 28-D-3

    Stimuleren van veilige sociale omgang, weerbaarheid, samenwerking en conflicthantering.

  4. 28-D-4

    Aandacht schenken aan relationele en seksuele ontwikkeling.

  5. 28-D-5

    Bevorderen van respectvolle omgang met seksualiteit en seksuele diversiteit.

Zoek je Mens en maatschappij voor het primair onderwijs? Bekijk kerndoel 25 t/m 28 van het primair onderwijs.

Bron: SLO, Kerndoelen voortgezet onderwijs (2026, derde druk). Wij nemen de tekst ongewijzigd over. Laatst gecontroleerd op 17 augustus 2026.

Veelgestelde vragen

Wat houdt kerndoel 28 in?
Kerndoel 28 van het voortgezet onderwijs luidt: "De leerling onderzoekt hoe mensen samenleven." Dit kerndoel is uitgewerkt in 4 onderdelen en 20 uitwerkingen die beschrijven wat dat concreet inhoudt.
Uit welke onderdelen bestaat kerndoel 28?
Kerndoel 28 bestaat uit 4 onderdelen: 28-A (Samenleving), 28-B (Invloed en macht), 28-C (Diversiteit) en 28-D (Sociale omgeving). Samen bevatten die 20 uitwerkingen.
Bij welk leergebied hoort kerndoel 28?
Kerndoel 28 hoort bij het leergebied Mens en maatschappij in het voortgezet onderwijs.
Wanneer gaat kerndoel 28 in?
De vernieuwde kerndoelen voor dit leergebied gaan naar verwachting in op 1 augustus 2027, een jaar na Nederlands en rekenen en wiskunde. Dat is de beoogde inwerkingtreding; die hangt nog af van de wetgevingsprocedure.