Mens en maatschappij · voortgezet onderwijs

Kerndoel 25: De leerling onderzoekt geografische verschijnselen

De leerling onderzoekt geografische verschijnselen.

3 onderdelen, 14 uitwerkingen · domein Mens en ruimte

25-A

Wereldbeeld

De leerling analyseert de wereld vanuit geografische kenmerken en verkent haar vanuit verschillende perspectieven.

  1. 25-A-1

    Analyseren van ruimtelijke patronen aan de hand van fysisch-geografische, sociaalgeografische en topografische kenmerken.

  2. 25-A-2

    Vergelijken van demografische ontwikkelingen in natuurlijke bevolkingsgroei en migratie, verstedelijking en mobiliteit binnen en tussen gebieden.

  3. 25-A-3

    Beschrijven van de invloed van globalisering en migratie op culturen.

  4. 25-A-4

    Verklaren van ruimtelijke patronen die ontstaan door geopolitieke en economische ontwikkelingen: conflicten, internationale samenwerking, (de)globalisering.

  5. 25-A-5

    Verkennen van betekenissen die personen en groepen aan plaatsen geven.

25-B

De aarde als leefomgeving

De leerling analyseert hoe menselijk handelen en de leefomgeving elkaar beïnvloeden en evalueert hoe mensen omgaan met de gevolgen.

  1. 25-B-1

    Beschrijven van de gevolgen die water- en grondstofwinning en productie van (consumptie)goederen hebben voor klimaat en leefomgeving.

  2. 25-B-2

    Verbanden leggen tussen veranderingen in voedselproductie en de gevolgen voor de leefomgeving.

  3. 25-B-3

    Verkennen van mitigatie- en adaptatiemaatregelen bij gevolgen van klimaatverandering.

  4. 25-B-4

    Evalueren van perspectieven op de relatie tussen de mens en de natuur in de leefomgeving.

  5. 25-B-5

    Evalueren van de mogelijkheden en beperkingen van verschillende regio’s om met de gevolgen van klimaatverandering om te gaan.

25-C

Ruimtelijke inrichting

De leerling evalueert toekomstscenario’s voor ruimtelijke inrichting van Nederland.

  1. 25-C-1

    Beschrijven van claims van verschillende actoren op de in Nederland beschikbare ruimte voor wonen, natuur, landbouw, werk, infrastructuur, watermanagement en energie.

  2. 25-C-2

    Afwegen van waarden en belangen bij de ruimtelijke inrichting.

  3. 25-C-3

    Vergelijken van toekomstscenario’s voor zowel landelijke als stedelijke gebieden.

  4. 25-C-4

    Evalueren van mogelijke gevolgen van toekomstscenario’s.

Zoek je Mens en maatschappij voor het primair onderwijs? Bekijk kerndoel 25 t/m 28 van het primair onderwijs.

Bron: SLO, Kerndoelen voortgezet onderwijs (2026, derde druk). Wij nemen de tekst ongewijzigd over. Laatst gecontroleerd op 17 augustus 2026.

Veelgestelde vragen

Wat houdt kerndoel 25 in?
Kerndoel 25 van het voortgezet onderwijs luidt: "De leerling onderzoekt geografische verschijnselen." Dit kerndoel is uitgewerkt in 3 onderdelen en 14 uitwerkingen die beschrijven wat dat concreet inhoudt.
Uit welke onderdelen bestaat kerndoel 25?
Kerndoel 25 bestaat uit 3 onderdelen: 25-A (Wereldbeeld), 25-B (De aarde als leefomgeving) en 25-C (Ruimtelijke inrichting). Samen bevatten die 14 uitwerkingen.
Bij welk leergebied hoort kerndoel 25?
Kerndoel 25 hoort bij het leergebied Mens en maatschappij in het voortgezet onderwijs.
Wanneer gaat kerndoel 25 in?
De vernieuwde kerndoelen voor dit leergebied gaan naar verwachting in op 1 augustus 2027, een jaar na Nederlands en rekenen en wiskunde. Dat is de beoogde inwerkingtreding; die hangt nog af van de wetgevingsprocedure.